Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu. Powierzchnia Parku znajdująca się na terenie województwa śląskiego stanowi ok. 8% całkowitej powierzchni Parku. Pozostała część znajduje się na terenie województwa łódzkiego oraz opolskiego. Celem utworzenia Parku była ochrona jurajskiego krajobrazu oraz malowniczych przełomów Warty.
Położenie
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,8 km2. Powierzchnia otuliny znajdująca się na terenie woj. śląskiego to 27,26 km2. Śląska część Parku znajduje się na terenie gminy Lipie w powiecie kłobuckim.
Budowa geologiczna i rzeźba terenu
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest w północnej części mezoregionu Wyżyny Wieluńskiej, należącej do makroregionu Wyżyny Krajowsko-Wieluńskiej. Obszar Parku charakteryzuje się wyżynnym typem rzeźby terenu, o dużym stopniu zróżnicowania morfologicznego. Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki, jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. W okresie kredy, czyli 140-60 mln lat temu, na skutek ruchów tektonicznych wapienie te zostały sfałdowane, porozcinane uskokami i wypiętrzone nad powierzchnię morza. Następnie skały te podlegały dalszym procesom krasowienia. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
Na podłożu wapiennym dominują rędziny oraz płytkie i mało wilgotne gleby brunatne. Na osadach piaszczystych wykształciły się gleby bielicowe i rdzawe. W dolinie Warty oraz na wyższych poziomach wód gruntowych występują gleby aluwialne i gleby hydrogeniczne.
Wody
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi. Nurt warty często zmienia kierunek, meandruje, podmywa brzegi, usypuje piaszczyste łachy, tworzy i niszczy liczne wyspy. Poza Wartą sieć hydrograficzna nie jest zbyt rozwinięta. Obejmuje jedynie krótkie cieki, źródła oraz krasowe wysięki.
Szata roślinna
Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Na ostańcach wapiennych występują rośliny związane z murawami naskalnymi, m.in.: rojnik pospolity, czy czosnek skalny, które rosną tu na wyspowych stanowiskach wysuniętych daleko na północ, poza granicę swojego zasięgu. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy. Na obszarze Parku dominują bory sosnowe (bór świeży, bagienny, chrobotkowy), które charakteryzują się ubogim piaszczystym podłożem, w większości w postaci sosnowych monokultur. Najcenniejszymi zbiorowiskami są lasy łęgowe występujące w dolinach i obniżeniach terenu, jednak stanowią nieliczny udział powierzchniowy. Warto wskazać również występowanie tu kwaśnej buczyny niżowej. Pozostałe zbiorowiska leśne to jodłowy bór mieszany oraz dąbrowy.
Świat zwierząt
Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W urwistych skarpach rzecznych występują zimorodki. Ze środowiskiem wodnym związany jest również błotniak łąkowy i stawowy. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka. Ssaki występujące na terenie Parku to: bóbr, chomik, dzik, jeleń, ryjówka malutka, sarna, wydra, a na szczególną uwagę zasługują nietoperze, których odnotowano 12 gatunków.
Formy ochrony przyrody
Rezerwaty
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra. W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska.
- Bukowa Góra – Utworzony w 1959 r. na obszarze 1,06 h. Jest to rezerwat ścisły, leśny, pokryty pagórkami i dolinkami. Największą wartość rezerwatu stanowią pomnikowe okazy buka pospolitego o obwodach ponad 3 m. Jest to również obszar źródliskowy jednego z dopływów Suchej Strugi. Dominuje tu kwaśna buczyna niżowa z udziałem jodły. Wzdłuż cieków wodnych występuje naresznica samcza, niezapominajka błotna, skrzyp leśny.
- Szachownica – utworzony w 1978 r. na powierzchni 12,7 ha rezerwat geologiczny chroniący wapienne wzgórze Krzemiennej Góry porośnięte żyzną buczyną niżową. Znajduje się w tym miejscu proglacjalna jaskinia Szachownica, składająca się z systemu sal i korytarzy o łącznej długości 1 km. Jest miejscem występowania i hibernacji nietoperzy, których stwierdzono ponad 1000 osobników (około 10 gatunków) regularnie tam zimujących, w tym nocek Natterera, nocek duży, mopek. Miejsce to należy do najważniejszych ostoi nietoperzy na Wyżynie Wieluńskiej. Wyjątkowości jaskini Szachownica dodaje również jej geneza, która jest całkiem odmienna od pozostałych jaskiń Jury. Powstała ok 10,5 tyś lat temu w wyniku rozmycia wapiennego wzgórza znajdującego się na kierunku odpływu topniejącego lądolodu zlodowacenia środkowo-polskiego. Rezerwat należy do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000.
- Stawiska – rezerwat leśny, silnie podmokły, utworzony w 1959 r. na powierzchni 6,28 ha w celu ochrony naturalnego lasu dębowego z fragmentami łęgu z udziałem olszy czarnej. Jest to oddzielony kompleks leśny otoczony polami i łąkami. Występują tu m.in.: przytulia wonna i pierwiosnka lekarska. Znaczna ilość krzewów ozdobnych sugeruje, że niegdyś na tym terenie mógł znajdować się park.
Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
Walory kulturowe
Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami. W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzy oraz Parzymiechów. W bliskim sąsiedztwie Parku na uwagę zasługuje kościół pw. św. Piotra i Pawła w Parzymiechach, którego pierwsze wzmianki pochodzą z 1459 r. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór ariański, potem jako zbór kalwiński, a ok 1649 r. została odzyskana przez katolików i kościół został przebudowany, a dopiero w XX w był rozbudowywany. W 1939 r. został uszkodzony w wyniku pożaru, a po wojnie kościół odremontowano. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego, gdzie do dziś zachował się układ parku w stylu angielskim, oficyna pałacowa, budynki gospodarcze, łazienki ogrodowe, fragmenty alei wjazdowej oraz 2 stawy.
Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu. Powierzchnia Parku znajdująca się na terenie województwa śląskiego stanowi ok. 8% całkowitej powierzchni Parku. Pozostała część znajduje się na terenie województwa łódzkiego oraz opolskiego. Celem utworzenia Parku była ochrona jurajskiego krajobrazu oraz malowniczych przełomów Warty.
Położenie
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,8 km2. Powierzchnia otuliny znajdująca się na terenie woj. śląskiego to 27,26 km2. Śląska część Parku znajduje się na terenie gminy Lipie w powiecie kłobuckim.
Budowa geologiczna i rzeźba terenu
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest w północnej części mezoregionu Wyżyny Wieluńskiej, należącej do makroregionu Wyżyny Krajowsko-Wieluńskiej. Obszar Parku charakteryzuje się wyżynnym typem rzeźby terenu, o dużym stopniu zróżnicowania morfologicznego. Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki, jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. W okresie kredy, czyli 140-60 mln lat temu, na skutek ruchów tektonicznych wapienie te zostały sfałdowane, porozcinane uskokami i wypiętrzone nad powierzchnię morza. Następnie skały te podlegały dalszym procesom krasowienia. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
Na podłożu wapiennym dominują rędziny oraz płytkie i mało wilgotne gleby brunatne. Na osadach piaszczystych wykształciły się gleby bielicowe i rdzawe. W dolinie Warty oraz na wyższych poziomach wód gruntowych występują gleby aluwialne i gleby hydrogeniczne.
Wody
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi. Nurt warty często zmienia kierunek, meandruje, podmywa brzegi, usypuje piaszczyste łachy, tworzy i niszczy liczne wyspy. Poza Wartą sieć hydrograficzna nie jest zbyt rozwinięta. Obejmuje jedynie krótkie cieki, źródła oraz krasowe wysięki.
Szata roślinna
Z
Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Na ostańcach wapiennych występują rośliny związane z murawami naskalnymi, m.in.: rojnik pospolity, czy czosnek skalny, które rosną tu na wyspowych stanowiskach wysuniętych daleko na północ, poza granicę swojego zasięgu. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy. Na obszarze Parku dominują bory sosnowe (bór świeży, bagienny, chrobotkowy), które charakteryzują się ubogim piaszczystym podłożem, w większości w postaci sosnowych monokultur. Najcenniejszymi zbiorowiskami są lasy łęgowe występujące w dolinach i obniżeniach terenu, jednak stanowią nieliczny udział powierzchniowy. Warto wskazać również występowanie tu kwaśnej buczyny niżowej. Pozostałe zbiorowiska leśne to jodłowy bór mieszany oraz dąbrowy.
Świat zwierząt
Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W urwistych skarpach rzecznych występują zimorodki. Ze środowiskiem wodnym związany jest również błotniak łąkowy i stawowy. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka. Ssaki występujące na terenie Parku to: bóbr, chomik, dzik, jeleń, ryjówka malutka, sarna, wydra, a na szczególną uwagę zasługują nietoperze, których odnotowano 12 gatunków.
Formy ochrony przyrody
Rezerwaty
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra. W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska.
- Bukowa Góra – Utworzony w 1959 r. na obszarze 1,06 h. Jest to rezerwat ścisły, leśny, pokryty pagórkami i dolinkami. Największą wartość rezerwatu stanowią pomnikowe okazy buka pospolitego o obwodach ponad 3 m. Jest to również obszar źródliskowy jednego z dopływów Suchej Strugi. Dominuje tu kwaśna buczyna niżowa z udziałem jodły. Wzdłuż cieków wodnych występuje naresznica samcza, niezapominajka błotna, skrzyp leśny.
- Szachownica – utworzony w 1978 r. na powierzchni 12,7 ha rezerwat geologiczny chroniący wapienne wzgórze Krzemiennej Góry porośnięte żyzną buczyną niżową. Znajduje się w tym miejscu proglacjalna jaskinia Szachownica, składająca się z systemu sal i korytarzy o łącznej długości 1 km. Jest miejscem występowania i hibernacji nietoperzy, których stwierdzono ponad 1000 osobników (około 10 gatunków) regularnie tam zimujących, w tym nocek Natterera, nocek duży, mopek. Miejsce to należy do najważniejszych ostoi nietoperzy na Wyżynie Wieluńskiej. Wyjątkowości jaskini Szachownica dodaje również jej geneza, która jest całkiem odmienna od pozostałych jaskiń Jury. Powstała ok 10,5 tyś lat temu w wyniku rozmycia wapiennego wzgórza znajdującego się na kierunku odpływu topniejącego lądolodu zlodowacenia środkowo-polskiego. Rezerwat należy do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000.
- Stawiska – rezerwat leśny, silnie podmokły, utworzony w 1959 r. na powierzchni 6,28 ha w celu ochrony naturalnego lasu dębowego z fragmentami łęgu z udziałem olszy czarnej. Jest to oddzielony kompleks leśny otoczony polami i łąkami. Występują tu m.in.: przytulia wonna i pierwiosnka lekarska. Znaczna ilość krzewów ozdobnych sugeruje, że niegdyś na tym terenie mógł znajdować się park.
Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
Walory kulturowe
Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami. W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzy oraz Parzymiechów. W bliskim sąsiedztwie Parku na uwagę zasługuje kościół pw. św. Piotra i Pawła w Parzymiechach, którego pierwsze wzmianki pochodzą z 1459 r. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór ariański, potem jako zbór kalwiński, a ok 1649 r. została odzyskana przez katolików i kościół został przebudowany, a dopiero w XX w był rozbudowywany. W 1939 r. został uszkodzony w wyniku pożaru, a po wojnie kościół odremontowano. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego, gdzie do dziś zachował się układ parku w stylu angielskim, oficyna pałacowa, budynki gospodarcze, łazienki ogrodowe, fragmenty alei wjazdowej oraz 2 stawy.
Mapa
Kliknij na mapę, aby zobaczyć ją w powiększeniu.
2026-01-23 14:58:36
Edycja przeprowadzona przez: Katarzyna Walkowicz
Zmiany w tej wersji
Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu. Powierzchnia Parku znajdująca się na terenie województwa śląskiego stanowi ok. 8% całkowitej powierzchni Parku. Pozostała część znajduje się na terenie województwa łódzkiego oraz opolskiego. Celem utworzenia Parku była ochrona jurajskiego krajobrazu oraz malowniczych przełomów Warty.
Położenie
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,68 km2. Powierzchnia otuliny znajdująca się na terenie woj. śląskiego to 27,26 km²2. Śląska część Parku znajduje się na terenie gminy Lipie w powiecie kłobuckim.
Budowa geologiczna i rzeźba terenu
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest w północnej części mezoregionu Wyżyny Wieluńskiej, należącej do makroregionu Wyżyny Krajowsko-Wieluńskiej. Obszar Parku charakteryzuje się wyżynnym typem rzeźby terenu, o dużym stopniu zróżnicowania morfologicznego. Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki, jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. W okresie kredy, czyli 140-60 mln lat temu, na skutek ruchów tektonicznych wapienie te zostały sfałdowane, porozcinane uskokami i wypiętrzone nad powierzchnię morza. Następnie skały te podlegały dalszym procesom krasowienia. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
Na podłożu wapiennym dominują rędziny oraz płytkie i mało wilgotne gleby brunatne. Na osadach piaszczystych wykształciły się gleby bielicowe i rdzawe. W dolinie Warty oraz na wyższych poziomach wód gruntowych występują gleby aluwialne i gleby hydrogeniczne.
Wody
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu, tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi. Nurt warty często zmienia kierunek, meandruje, podmywa brzegi, usypuje piaszczyste łachy, tworzy i niszczy liczne wyspy. Poza Wartą sieć hydrograficzna nie jest zbyt rozwinięta. Obejmuje jedynie krótkie cieki, źródła oraz krasowe wysięki.
Szata roślinna
Z
Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Na ostańcach wapiennych występują rośliny związane z murawami naskalnymi, m.in.: rojnik pospolity, czy czosnek skalny, które rosną tu na wyspowych stanowiskach wysuniętych daleko na północ, poza granicę swojego zasięgu. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy. Na obszarze Parku dominują bory sosnowe (bór świeży, bagienny, chrobotkowy), które charakteryzują się ubogim piaszczystym podłożem, w większości w postaci sosnowych monokultur. Najcenniejszymi zbiorowiskami są lasy łęgowe występujące w dolinach i obniżeniach terenu, jednak stanowią nieliczny udział powierzchniowy. Warto wskazać również występowanie tu kwaśnej buczyny niżowej. Pozostałe zbiorowiska leśne to jodłowy bór mieszany oraz dąbrowy.
Świat zwierząt
Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W urwistych skarpach rzecznych występują zimorodki. Ze środowiskiem wodnym związany jest również błotniak łąkowy i stawowy. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka. Ssaki występujące na terenie Parku to: bóbr, chomik, dzik, jeleń, ryjówka malutka, sarna, wydra, a na szczególną uwagę zasługują nietoperze, których odnotowano 12 gatunków.
Formy ochrony przyrody
Rezerwaty
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra. W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska.
- Bukowa Góra – Utworzony w 1959 r. na obszarze 1,06 h. Jest to rezerwat ścisły, leśny, pokryty pagórkami i dolinkami. Największą wartość rezerwatu stanowią pomnikowe okazy buka pospolitego o obwodach ponad 3 m. Jest to również obszar źródliskowy jednego z dopływów Suchej Strugi. Dominuje tu kwaśna buczyna niżowa z udziałem jodły. Wzdłuż cieków wodnych występuje naresznica samcza, niezapominajka błotna, skrzyp leśny.
- Szachownica – utworzony w 1978 r. na powierzchni 12,7 ha rezerwat geologiczny chroniący wapienne wzgórze Krzemiennej Góry porośnięte żyzną buczyną niżową. Znajduje się w tym miejscu proglacjalna jaskinia Szachownica, składająca się z systemu sal i korytarzy o łącznej długości 1 km. Jest miejscem występowania i hibernacji nietoperzy, których stwierdzono ponad 1000 osobników (około 10 gatunków) regularnie tam zimujących, w tym nocek Natterera, nocek duży, mopek. Miejsce to należy do najważniejszych ostoi nietoperzy na Wyżynie Wieluńskiej. Wyjątkowości jaskini Szachownica dodaje również jej geneza, która jest całkiem odmienna od pozostałych jaskiń Jury. Powstała ok 10,5 tyś lat temu w wyniku rozmycia wapiennego wzgórza znajdującego się na kierunku odpływu topniejącego lądolodu zlodowacenia środkowo-polskiego. Rezerwat należy do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000.
- Stawiska – rezerwat leśny, silnie podmokły, utworzony w 1959 r. na powierzchni 6,28 ha w celu ochrony naturalnego lasu dębowego z fragmentami łęgu z udziałem olszy czarnej. Jest to oddzielony kompleks leśny otoczony polami i łąkami. Występują tu m.in.: przytulia wonna i pierwiosnka lekarska. Znaczna ilość krzewów ozdobnych sugeruje, że niegdyś na tym terenie mógł znajdować się park.
Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
Walory kulturowe
Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami. W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzy oraz Parzymiechów. NW bliskim sąsiedztwie Parku na uwagę zasługuje kościół pw. św. Piotra i Pawła w Parzymiechach, którego pierwsze wzmianki pochodzątkisięgająz XIV1459 wr. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór ariański, protem jako zbór kalwiński, a ok 1649 r. została odzyskanca przez katoli.ków Ki kościół został przebudowany, a dopiero w XX w był rozbudowywany. W 1939 r. został uszkodzony w XVIII w.,yniku ponżaru, a po wojnie kościół odremontow XIX wano. w stylu neogotyckim. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego. Cenną atrakcją Parku są oryginalne kościółki typu wieluńskiego, pochodzące z pierwszej połowy XVI w. Charakteryzuje je, niespotykany na innych terenach naszego kraju, wystrój i architektura. Posiadają jedną prostokątną nawę i węższe, wielobocznie zamknięte prezbiterium, które pokryte jest wspólnym, stromym dachem krytymng>, gontem. Wdzieżakdo dziścioła zorientowana jest ku zachował się układ parku w stylu angielskim, oficyna pałacowa, budynki gospodarcze, łazienki ogrodowi i nie, przekfraczagmenty kalenicynwjazdowej oraz 2 stawy.
Mapa
Kliknij na mapę, aby zobaczyć ją w powiększeniu.
2025-10-16 11:19:00
Edycja przeprowadzona przez: Technik_ps
Zmiany w tej wersji
Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu.
Położenie
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,66 km².
Budowa geologiczna i rzeźba terenu
Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki, jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
Wody
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu, tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi.
Szata roślinna
Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy.
Świat zwierząt
Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka.
Formy ochrony przyrody
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra. W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska. Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
Walory kulturowe
Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami. W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzy oraz Parzymiechów. Na uwagę zasługuje kościół w Parzymiechach, którego początki sięgają XIV w. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór protestancki. Kościół był rozbudowywany w XVIII w., ponownie w XIX w. w stylu neogotyckim. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego. Cenną atrakcją Parku są oryginalne kościółki typu wieluńskiego, pochodzące z pierwszej połowy XVI w. Charakteryzuje je, niespotykany na innych terenach naszego kraju, wystrój i architektura. Posiadają jedną prostokątną nawę i węższe, wielobocznie zamknięte prezbiterium, które pokryte jest wspólnym, stromym dachem krytym gontem. Wieża kościoła zorientowana jest ku zachodowi i nie przekracza kalenicy nawy.
Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu.
Położenie
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,66 km².
Budowa geologiczna i rzeźba terenu
Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki, jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
Wody
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu, tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi.
Szata roślinna
Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy.
Świat zwierząt
Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka.
Formy ochrony przyrody
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra. W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska. Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
Walory kulturowe
Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami. W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzy oraz Parzymiechów. Na uwagę zasługuje kościół w Parzymiechach, którego początki sięgają XIV w. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór protestancki. Kościół był rozbudowywany w XVIII w., ponownie w XIX w. w stylu neogotyckim. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego. Cenną atrakcją Parku są oryginalne kościółki typu wieluńskiego, pochodzące z pierwszej połowy XVI w. Charakteryzuje je, niespotykany na innych terenach naszego kraju, wystrój i architektura. Posiadają jedną prostokątną nawę i węższe, wielobocznie zamknięte prezbiterium, które pokryte jest wspólnym, stromym dachem krytym gontem. Wieża kościoła zorientowana jest ku zachodowi i nie przekracza kalenicy nawy.
Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu.
Położenie
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,66 km².
Budowa geologiczna i rzeźba terenu
Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki, jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
Wody
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu, tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi.
Szata roślinna
Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy.
Świat zwierząt
Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka.
Formy ochrony przyrody
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra. W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska. Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
Walory kulturowe
Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami. W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzy oraz Parzymiechów. Na uwagę zasługuje kościół w Parzymiechach, którego początki sięgają XIV w. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór protestancki. Kościół był rozbudowywany w XVIII w., ponownie w XIX w. w stylu neogotyckim. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego. Cenną atrakcją Parku są oryginalne kościółki typu wieluńskiego, pochodzące z pierwszej połowy XVI w. Charakteryzuje je, niespotykany na innych terenach naszego kraju, wystrój i architektura. Posiadają jedną prostokątną nawę i węższe, wielobocznie zamknięte prezbiterium, które pokryte jest wspólnym, stromym dachem krytym gontem. Wieża kościoła zorientowana jest ku zachodowi i nie przekracza kalenicy nawy.
Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu.
Położenie
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,66 km².
Budowa geologiczna i rzeźba terenu
Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki, jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
Wody
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu, tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi.
Szata roślinna
Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy.
Świat zwierząt
Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka.
Formy ochrony przyrody
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra. W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska. Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
Walory kulturowe
Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami. W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzy oraz Parzymiechów. Na uwagę zasługuje kościół w Parzymiechach, którego początki sięgają XIV w. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór protestancki. Kościół był rozbudowywany w XVIII w., ponownie w XIX w. w stylu neogotyckim. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego. Cenną atrakcją Parku są oryginalne kościółki typu wieluńskiego, pochodzące z pierwszej połowy XVI w. Charakteryzuje je, niespotykany na innych terenach naszego kraju, wystrój i architektura. Posiadają jedną prostokątną nawę i węższe, wielobocznie zamknięte prezbiterium, które pokryte jest wspólnym, stromym dachem krytym gontem. Wieża kościoła zorientowana jest ku zachodowi i nie przekracza kalenicy nawy.
Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu.
Położenie
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,66 km².
Budowa geologiczna i rzeźba terenu
Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki, jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
Wody
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu, tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi.
Szata roślinna
Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy.
Świat zwierząt
Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka.
Formy ochrony przyrody
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra. W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska. Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
Walory kulturowe
Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami. W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzy oraz Parzymiechów. Na uwagę zasługuje kościół w Parzymiechach, którego początki sięgają XIV w. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór protestancki. Kościół był rozbudowywany w XVIII w., ponownie w XIX w. w stylu neogotyckim. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego. Cenną atrakcją Parku są oryginalne kościółki typu wieluńskiego, pochodzące z pierwszej połowy XVI w. Charakteryzuje je, niespotykany na innych terenach naszego kraju, wystrój i architektura. Posiadają jedną prostokątną nawę i węższe, wielobocznie zamknięte prezbiterium, które pokryte jest wspólnym, stromym dachem krytym gontem. Wieża kościoła zorientowana jest ku zachodowi i nie przekracza kalenicy nawy.
<img src="/images/sample/tap.png" alt="kliknięcie" width="30" height="30" /> a href="/galerie/zaleczanski-park-krajobrazowy">Galeria
2025-09-22 11:45:43
Edycja przeprowadzona przez: Technik_ps
Zmiany w tej wersji
Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu.
<ph2>>> Położeniestrong>h2>
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,66 km².
<ph2>Budowa geologiczna i rzeźba terenustrong>h2>
Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki, jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
<ph2>>> Wodystrong>h2>
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu, tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi.
<ph2> Szata roślinnastrong>h2>
Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy.
<ph2>>>Świat zwierzątstrong>h2>
Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka.
<ph2> Formy ochrony przyrodystrong>h2>
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra. W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska. Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
<ph2> Walory kulturowestrong>h2>
Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami. W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzy oraz Parzymiechów. Na uwagę zasługuje kościół w Parzymiechach, którego początki sięgają XIV w. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór protestancki. Kościół był rozbudowywany w XVIII w., ponownie w XIX w. w stylu neogotyckim. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego. Cenną atrakcją Parku są oryginalne kościółki typu wieluńskiego, pochodzące z pierwszej połowy XVI w. Charakteryzuje je, niespotykany na innych terenach naszego kraju, wystrój i architektura. Posiadają jedną prostokątną nawę i węższe, wielobocznie zamknięte prezbiterium, które pokryte jest wspólnym, stromym dachem krytym gontem. Wieża kościoła zorientowana jest ku zachodowi i nie przekracza kalenicy nawy.
>>Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu.
>> Położeniepan>trong>
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,66 km².
>>Budowa geologiczna i rzeźba terenuspan>p>
>>Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki,jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
Wody
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu, tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi.
>> Szata roślinnaspan>p>
>>Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy.
Świat zwierząt
>>Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka.>> Formy ochrony przyrodyspan>p>
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra.
W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska. Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
>> Walory kulturowespan>p>
>>Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami.W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzyoraz Parzymiechów. Na uwagę zasługuje kościół w Parzymiechach, którego początki sięgają XIV w. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór protestancki. Kościół był rozbudowywany w XVIII w., ponownie w XIX w. w stylu neogotyckim. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego. Cenną atrakcją Parku są oryginalne kościółki typu wieluńskiego, pochodzące z pierwszej połowy XVI w. Charakteryzuje je, niespotykany na innych terenach naszego kraju, wystrój i architektura. Posiadają jedną prostokątną nawę i węższe, wielobocznie zamknięte prezbiterium, które pokryte jest wspólnym, stromym dachem krytym gontem. Wieża kościoła zorientowana jest ku zachodowi i nie przekracza kalenicy nawy.
Załęczański Park Krajobrazowy został utworzony 5 stycznia 1978 roku, na mocy Uchwały Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu.
Położenie
Załęczański Park Krajobrazowy położony jest na terenie trzech województw: łódzkiego, opolskiego i śląskiego. Zdecydowana większość Parku leży na terenie województwa łódzkiego. Fragment położony na terenie województwa śląskiego wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, a jego powierzchnia wynosi 8,66 km².
Budowa geologiczna i rzeźba terenu
Budowa geologiczna Załęczańskiego Parku wiąże się z okresem jurajskim, kiedy to około 190 – 140 mln lat temu występowało na tym terenie płytkie i ciepłe morze szelfowe. Morze to obfitowało w amonity, gąbki, ślimaki,jeżowce oraz wiele innych gatunków bezkręgowców. Szkielety i pancerze tych organizmów były wysycone węglanem wapnia i w wyniku długotrwałego kumulowania się ich szczątków wytworzyły się skały wapienne. Istniejąca dziś powierzchnia Parku utworzyła się w plejstocenie, około 700 – 120 tys. lat temu. Działo się to pod wpływem lądolodu. Pierwotna rzeźba terenu została przykryta piaskami, żwirami i glinami naniesionymi przez lądolód. Krajobraz ewoluował w stronę lekko falistej równiny - pól sandrowych - znajdującej się pomiędzy pasmami łagodnych wzniesień morenowych. Stopniowo odsłonięciu ulegały najwyższe ostańce skalne. Pozostałością po lądolodzie są występujące tu głazy narzutowe.
Wody
Warta jest najważniejszą rzeką Parku, która w swoim górnym biegu, tworzy obszar mokradeł z kompleksem stawów i źródlisk krasowych. Dolina Warty wrzyna się głęboko w skaliste, wapienne podłoże na głębokość 30-60 metrów i charakteryzuje się wysokimi, stromymi zboczami oraz dolinkami pobocznymi.
Szata roślinna
Załęczański Park Krajobrazowy charakteryzuje bogactwo siedlisk, które wynika z jego położenia na granicy wyżyn i nizin. Wyróżnić można tu ponad 100 rodzajów zbiorowisk roślinnych. Charakterystyczne dla tego obszaru jest występowanie roślinności wapieniolubnej i ciepłolubnej. Cennym zbiorowiskiem na obszarze Parku jest szczelinowy zespół wapieniolubnych paproci, porastający zacienione krasowe zagłębienia i szczeliny. Zespół ten tworzą zanokcica skalna, zanokcica murowa oraz paprotnica krucha. Opisane zbiorowisko to jedno z cenniejszych składników roślinności Parku. Na morenowych wzniesieniach rozwinęły się murawy napiaskowe, które ściśle związane są z osadami polodowcowymi. Osobliwością tego terenu są także rozległe zarośla jałowca i żarnowca z roślinami miododajnymi: wrzosem zwyczajnym, macierzanką piaskową, rozchodnikiem ostrym i kocankami piaskowymi. Zbiorowiska wodne reprezentuje zespół lilii wodnych złożony z grzybieni białych i grążela żółtego. Ważny podkreślania jest również fakt, że blisko połowę powierzchni Parku zajmują lasy.
Świat zwierząt
Do cennych gatunków bezkręgowców, zamieszkujących Załęczański Park Krajobrazowy, można zaliczyć gatunki wapieniolubne, m.in. motyle – modraszki adonis, arion i wieloboczek oraz ślimaki i pajęczaki. W Warcie oraz jej dopływach żyje kilkanaście gatunków ryb, wśród nich gatunki rzadkie takie jak: brzana, kleń i świnka. Płazy reprezentowane są przez grzebiuszkę ziemną, kumaka nizinnego, ropuchę: szarą, zieloną i paskówkę, rzekotkę drzewną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, żabę: trawną, wodną i moczarową. Natomiast z gadów występują tu: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec, zaskroniec i żmija zygzakowata. Teren Parku jest doskonałym miejscem lęgowym dla ptaków. Gnieżdżą się tutaj: gągoły, kaczki krzyżówki, tracze nurogęsi. W lasach występują jastrzębie, krogulce, myszołowy, pustułki oraz sowy: puszczyk, sowa uszata, pójdźka i płomykówka.
Formy ochrony przyrody
W śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego znajduje się jeden rezerwat przyrody – Bukowa Góra. W otulinie śląskiej części Parku znajdują się dwa cenne rezerwaty: Szachownica i Stawiska. Pomniki przyrody występujące na terenie śląskiej części Załęczańskiego Parku Krajobrazowego to 5 dębów szypułkowych o obwodach ok. 450 cm, rosnących przy rezerwacie Stawiska.
Walory kulturowe
Wartości kulturowe stanowią liczne ślady tradycji osadniczych w dolinie rzeki Warty. Pierwsi osadnicy pojawili się na tych terenach ok. 10-8 tys. lat p.n.e. Byli to łowcy reniferów podążający za wędrującymi na północ zwierzętami.W śląskiej części Parku stanowiska archeologiczne występują na terenie otuliny w rejonie Giętkowizny, Grabarzyoraz Parzymiechów. Na uwagę zasługuje kościół w Parzymiechach, którego początki sięgają XIV w. Była to murowana budowla gotycka, która w XVI w. funkcjonowała jako zbór protestancki. Kościół był rozbudowywany w XVIII w., ponownie w XIX w. w stylu neogotyckim. W Parzymiechach znajdują się również pozostałości XIX w. zespołu dworsko – parkowego. Cenną atrakcją Parku są oryginalne kościółki typu wieluńskiego, pochodzące z pierwszej połowy XVI w. Charakteryzuje je, niespotykany na innych terenach naszego kraju, wystrój i architektura. Posiadają jedną prostokątną nawę i węższe, wielobocznie zamknięte prezbiterium, które pokryte jest wspólnym, stromym dachem krytym gontem. Wieża kościoła zorientowana jest ku zachodowi i nie przekracza kalenicy nawy.
Położenie
Budowa geologiczna i rzeźba terenu
Wody
Szata roślinna
Świat zwierząt
Formy ochrony przyrody
Walory kulturowe
Mapa
